Βγάζοντας το θυμό που έχουμε για τους γονείς μας | PellaNews

Βγάζοντας το θυμό που έχουμε για τους γονείς μας

Γράφει η Βέχτσαλη Ευαγγελία

Η σχέση ανάμεσα σε ένα παιδί και τον γονέα του είναι από τις πιο ενστικτωδώς προστατευτικές και φροντιστικές εμπειρίες που έχει ο άνθρωπος. Για κάποιους όμως, η σχέση αυτή με τους γονείς αμαυρώνεται από συναισθήματα πόνου και πικρίας. Συχνά αυτές οι «ψυχολογικές πληγές» συνοδεύουν τους ανθρώπους από την παιδική ηλικία, στην εφηβεία και μέχρι την ενήλικη ζωή. Κάποιοι λόγοι που οδηγούν στην ύπαρξη μακροχρόνιου θυμού απέναντι στους γονείς είναι οι εξής:

Παραμέληση. Οι γονείς μπορεί να μην είναι εσκεμμένα κακοποιητικοί αλλά επηρεάζονται στον γονεϊκό τους ρόλο από τις δικές τους εμπειρίες, δείχνοντας περιορισμένη συναισθηματική ανταπόκριση απέναντι στο παιδί και παραμελώντας να «ακούσουν» τι είναι αυτό που εκείνο πραγματικά χρειάζεται.

Σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση.

Αποτυχία του γονέα να προστατέψει το παιδί από την κακοποίηση ή το bullying.

Έλλειψη προσοχής και επιβεβαίωσης ώστε να νιώθει το παιδί ότι αξίζει.

Η οικογένεια έχει κάνει το παιδί «αποδιοπομπαίο τράγο» χαρακτηρίζοντάς το ως «προβληματικό», για παράδειγμα επειδή είναι συναισθηματικά πιο ευαίσθητο από τους γονείς.

Οι γονείς ασκούν συνεχώς κριτική στο παιδί.

Έλλειψη υποστήριξης στις επιλογές του παιδιού (π.χ. καριέρα, σύντροφος κλπ.)

Όσοι έχουν βιώσει αντίστοιχες εμπειρίες στη σχέση τους με τους γονείς συνήθως κουβαλούν μαζί τους τον πόνο που τους προκάλεσαν, συχνά με καταστροφικές συνέπειες. Για παράδειγμα:

Μπορεί να τους είναι δύσκολο να αφήσουν το παρελθόν πίσω τους και αυτό τους κάνει να αποτυγχάνουν στη δημιουργία ευτυχισμένων σχέσεων με τους άλλους. Ίσως από την άλλη, να είναι συναισθηματικά «μουδιασμένοι» με αποτέλεσμα να μην μπορούν να συντηρήσουν σχέσεις οικειότητας. Κάποιες φορές σκέφτονται ότι είναι ανάξιοι να αγαπηθούν, σαμποτάροντας μάλιστα τυχόν ευκαιρίες που τους παρουσιάζονται όπου θα μπορούσαν να εισπράξουν φροντίδα. Εναλλακτικά, υιοθετούν το ίδιο γονεϊκό στυλ με αυτό των γονιών τους και έτσι διαιωνίζεται ο φαύλος κύκλος του συναισθηματικού πόνου. Τέλος, δεν αποκλείεται να αισθάνονται ότι η ζωή τους δεν αξίζει, άσχετα με το πόσα επιτεύγματα έχουν καταφέρει, με αποτέλεσμα να νιώθουν έντονη την ανάγκη να την τερματίσουν.

Τίθεται επομένως το ερώτημα, πώς αποδεσμεύεται κάποιος από τις αλυσίδες του συναισθηματικού πόνου του παρελθόντος, ειδικά αν οι γονείς είναι ακόμη εν ζωή;

Παρακάτω παρουσιάζονται μερικοί τρόποι που βοηθούν τα άτομα που έχουν βιώσει αυτόν τον πόνο, να τον αφήσουν πίσω τους και να αποκτήσουν ξανά τη ζωή τους στα χέρια τους.

Παραδεχτείτε το θυμό σας. Δηλώσεις τύπου «πρέπει να το ξεπεράσω, έχει περάσει καιρός από τότε», «δεν θα αλλάξει τίποτα», «το να αναμοχλεύω το παρελθόν δεν με βοηθάει καθόλου», λέγονται συχνά προκειμένου να υποτιμηθεί ο συναισθηματικός πόνος. Η αλήθεια είναι ότι ίσως στο παρελθόν αυτή η στρατηγική να αποδείχθηκε βοηθητική σε κάποιες περιπτώσεις. Το να κρύβει δηλαδή κάποιος τον πόνο του τον βοηθά ενίοτε να αντιμετωπίζει την καθημερινότητα. Αυτό όμως που χρειάζεται είναι η παραδοχή ότι νιώσατε βαθιά απογοήτευση επειδή δεν είχατε την επιθυμητή σχέση με τον γονιό σας εξαιτίας τραγικών συμβάντων και αυτό είναι φυσικό να σας προξενεί θυμό. Βέβαια, το να αναγνωρίζει κανείς ότι έχει απογοητευτεί και ότι αυτό του προξενεί δικαιολογημένα μια συναισθηματική αντίδραση, δεν σημαίνει ότι ο σκοπός είναι να εκτοξευθούν κατηγορίες εν είδει λαϊκού δικαστηρίου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό που συνέβη ήταν αποτέλεσμα αναπαραγωγής διαγενεαλογικού τραύματος. Οι γονείς δηλαδή αντιμετώπισαν μία αντίστοιχη συμπεριφορά από τους δικούς τους γονείς με αποτέλεσμα να αναπαράγουν αυτό που έμαθαν. Έτσι, απελευθερώνοντας το θυμό σας, το κάνετε για το δικό σας καλό και όχι για κάποιον άλλον. Είναι το δικό σας βίωμα μέσα στην οικογένεια και αναγνωρίζοντάς το ή μιλώντας για αυτό με άτομα της εμπιστοσύνης σας, σταδιακά απελευθερώνεστε και μπορείτε να προχωρήσετε μπροστά.

Μιλώντας για τον πόνο. Το να συζητήστε με τους γονείς σας για πτυχές της παιδικής σας ηλικίας όπου βιώσατε συναισθηματικό πόνο, μπορεί να αποδειχθεί μία από τις πιο απελευθερωτικές εμπειρίες στη μεταξύ σας σχέση. Βέβαια, δεν είναι όλοι οι γονείς δεκτικοί και μάλιστα κάποιοι μπορεί να αρνηθούν αυτό που τους περιγράφετε. Αυτό κατά πάσα πιθανότητα οφείλεται στο ότι γνωρίζουν ότι απέτυχαν στο ρόλο τους ως γονείς και το συναίσθημα ενοχής που νιώθουν τους κάνει αμυντικούς. Δεν υπάρχει λόγος να προσπαθείτε να δικαιολογήσετε τη συμπεριφορά τους. Κάποιες φορές απλά το να πενθήσει κανείς για αυτά που δεν είχε στην παιδική του ηλικία και να μην τη  συγκρίνει με αυτό που είχαν άλλα παιδιά, είναι ο μόνος δρόμος για την αποδοχή και την επούλωση του τραύματος.

Βάλτε όρια στη σχέση σας με τους γονείς σας. Ως παιδιά δεν είχατε τη δυνατότητα να ορθώσετε το ανάστημά σας απέναντι στους γονείς σας. Πλέον ως ενήλικες μπορείτε να πείτε «όχι», να φύγετε ή και να περιορίσετε την επαφή μαζί τους. Στόχος σας είναι να τους δώσετε το μήνυμα ότι πρέπει να σας δείχνουν σεβασμό και ότι πλέον δεν μπορούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις σας για τη ζωή σας. Αν και ακούγεται σκληρό, είναι σημαντικό να λέτε «όχι» όταν ξεπερνούν τα όριά σας, μιας και κάτι τέτοιο θα αυξήσει την αυτονομία σας. Άλλωστε, δεν χρειάζεται να κρατάτε αποστάσεις για πάντα αλλά ίσως να ενδείκνυται για ένα συγκεκριμένο διάστημα η μειωμένη επαφή μαζί τους, τουλάχιστον μέχρι να βρείτε τον χρόνο και τον χώρο να δείτε τα πράγματα από απόσταση και με αυτοπεποίθηση.

Αγαπήστε τον εαυτό σας και πιστέψτε στην αξία σας. Αυτό σημαίνει ότι αποδέχεστε τα καλά και τα κακά σας και έχετε το δικαίωμα να απαλλαγείτε από συναισθηματικά βάρη του παρελθόντος. Προσεγγίζοντας το θυμό που νιώθετε για τους γονείς σας και βρίσκοντας τρόπους να διαχειριστείτε τα συναισθήματά σας, μπορείτε πλέον να ξεκινήσετε να διορθώνετε τη σχέση που έχετε μαζί τους. Αν η προσπάθειά σας φέρει καρπούς, τότε θα βιώσετε ένα βαθύ συναίσθημα αγάπης για αυτούς. Αν όχι, τότε θα γνωρίζετε ότι εσείς κάνατε κάθε δυνατή προσπάθεια και πλέον δεν χρειάζεται να νιώθετε τύψεις επειδή η σχέση δεν διορθώθηκε.

Ψυχολόγος

Εθν. Αντίστασης 10, Σκύδρα

23810 82930