Καταλυτική πράξη για τον «Κλεισθένη 1» η πραγματική Μεταρρύθμιση

*του Δημήτρη Τσουφλίδη

Με την ψήφιση του Νόμου 4555 που στους πιο πολλούς είναι γνωστός ως Πρόγραμμα «Κλεισθένης» η Κεντρική Διοίκηση προσπαθεί να αναδείξει εκ νέου τον σκοπό της Διοικητικής Μεταρρύθμισης, ειδικότερα μετά από την, κατά γενική ομολογία, αποτυχία του Προγράμματος «Καλλικράτη». 
Ο σκοπός αυτός είναι ένας και μοναδικός. Να προκαλέσει και να διοικήσει την ανάπτυξη. Να ενεργοποιήσει και να θέσει σε κίνηση τις αργούσες ή ακινητοποιημένες ή παγιδευμένες αναπτυξιακές δυνάμεις των περιφερειακών οικονομιών για τη στήριξη, προστασία και ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.

Ο Νόμος «Κλεισθένης» θα έπρεπε να αναδείξει και να κωδικοποιήσει τις επιδιώξεις, τους στόχους και την στρατηγική της Μεταρρύθμισης για τη διοίκηση της ανάπτυξης. Δεν επιτρέπεται κάτι λιγότερο. Και δεν χρειάζεται σ’ αυτή τη φάση κάτι ειδικότερο. 

Δυστυχώς η Τοπική και η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση έχει χάσει το βηματισμό και τον προσανατολισμό της. Σε αυτό βέβαια «βοήθησε» και η Κεντρική Διοίκηση όπου με συνεχόμενες Νομοθετικές Πράξεις, ενδεικτικά υπενθυμίζω το Π.Δ. 410/95(ΦΕΚ 231/Α/1995), Ν.3463/2006(ΦΕΚ 114/Α/2006) και Ν.3852/2010(ΦΕΚ 87/Α/2010), δεν καθόρισε ένα σταθερό πλαίσιο για τη λειτουργία του Α’ και Β’ Βαθμού της Αυτοδιοίκησης. 
Σε όλα αυτά καταλυτικό ρόλο έπαιξε και η οικονομική κρίση που πλήττει, από το 2009, την χώρα. 
Η Αυτοδιοίκηση όμως, πρέπει να αναζητήσει τις καταστατικές συνθήκες της Περιφερειακής και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίες στα πλαίσια του καταστατικού χάρτη της Χώρας θα κατοχυρώνουν αφετηρίες και θα νομιμοποιούν δράσεις υλοποίησης του σκοπού της Μεταρρύθμισης, που δεν είναι άλλος από την ανάπτυξη και την επανεκκίνηση της πραγματικής οικονομίας για έξοδο από την κρίση. 

Η Διοικητική Μεταρρύθμιση δεν μπορεί να καταλήξει σε μετεξέλιξη των υφιστάμενων γραφειοκρατικών δομών, του αποσυγκεντρωμένου κράτους. Η κατάσταση της Χώρας και της οργάνωσης της κοινωνίας απαιτούν τουλάχιστον 2 – 3 πενταετή προγράμματα στοχευμένων παρεμβάσεων ανάπτυξης για να αναταχθούν οι παθογένειες του παραγωγικού και διοικητικού συστήματος, ώστε οι πολίτες αυτής της χώρας να ζουν σε μια κοινωνία που αξίζει να ζουν. 
Αυτό είναι το βαθύτερο νόημα του σκοπού της Μεταρρύθμισης. Αυτό εκφράζει και την απαίτηση των Τοπικών Κοινωνιών. Να εξέλθει η χώρα από το βούρκο και τη στασιμότητα. Αυτό σημαίνει όχι μόνο αιτήματα, δικαιώματα και υποχρεώσεις. Αυτό σηματοδοτεί και μετράει την ευθύνη όλων όσων εμπλέκονται με την Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση. Αυτό σημαίνει ένα σχέδιο «πολέμου» κατά της ανεπάρκειας, της αδιαφάνειας, της αναποτελεσματικότητας, της απάτης και της αδικίας. 
Η παραβατικότητα στη Δημόσια Διοίκηση, η αδιαφάνεια και η διαφθορά προκαλούνται από τις διάτρητες πολιτικές, νομικές και διοικητικές κατασκευές που παράγονται στη Βουλή, στη Κυβέρνηση, στη Δημόσια Κεντρική και Περιφερειακή Διοίκηση και την Αυτοδιοίκηση. 

Το ευτύχημα σ’ αυτή την τραγωδία της Χώρας, της τρέχουσα συγκυρίας, είναι η εντολή των Τοπικών Κοινωνιών για σαρωτικές αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, στο πολιτικό προσωπικό και στη Διοίκηση, ώστε επιτέλους η Χώρα να παράγει πλούτο, οι εργαζόμενοι να αμείβονται και οι επιχειρήσεις ή να καινοτομούν, να αναπτύσσονται και να είναι οικονομικά υγιείς ή να κλείνουν(είτε αυτές ανήκουν στο δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα). Όλοι οι αιρετοί εκπρόσωποι, γνωρίζουν καλά την εντολή των Τοπικών Κοινωνιών. Γνωρίζουν την εντολή η οποία δεν έχει χρώμα. Και η εντολή είναι: 
Μεταρρυθμίστε το Κράτος. 
Μεταρρυθμίστε τη Διοίκηση. 
Ανοίξτε τις ευκαιρίες για τους δημιουργικούς ανθρώπους. 
Προστατέψτε τον κοινωνικό ιστό των τοπικών κοινωνιών και τις αδύναμες κοινωνικές ομάδες του. 

Όλα τα παραπάνω έχουν ειπωθεί ουκ ολίγες φορές από Αιρετούς. Όμως δεν κατάφεραν να είναι αποτελεσματικοί. Ο καθένας έχει το μερίδιο της ευθύνης που του αναλογεί για τη σημερινή κατάσταση του Δήμου του, της Περιφέρειάς και της  Χώρας γενικότερα.. 

Το Υπουργείο Εσωτερικό για μια ακόμη φορά καλεί τους Αιρετούς να συνδιαμορφώσουν έναν νέο χάρτη της Αυτοδιοίκησης που θα προκαλεί, θα στηρίζει και θα διοικεί την ανάπτυξη. 
Δυστυχώς όμως χρειάζονται νέες ιδέες, πιο προωθημένες. Που θα μιλάνε για επιτελικό Κράτος, κράτος στρατηγείο, που αποτελεί μονόδρομο σ’ αυτή την οικονομική κρίση. Αυτό, με όρους Αυτοδιοικητικούς σημαίνει πως: 
την κρίση στην αγροτική οικονομία (η οποία θα είναι μακρά μέχρι τον αναπροσανατολισμό και την εξυγίανσή της), 
την κρίση στο Περιφερειακό παραγωγικό ισοζύγιο, 
την κρίση στις μεταφορές και στις μετακινήσεις, 
την κρίση στην απασχόληση, 
την κρίση της στασιμότητας 
θα την συνδιαχειρίζονται τόσο ο Δήμος και οι Περιφέρειες, όσο και το Επιτελικό Κράτος. 

Είναι φανερό ότι η κρίση έχει ήδη ορίσει νέα πεδία των πολιτικών αντιθέσεων αλλά και πολιτικής διαπραγμάτευσης. Το Υπουργείο Εσωτερικών θα πρέπει να βρει μια κεντρική και κατευθυντήρια οδηγία και για την λεγόμενη χωροταξία που κληρονόμησε ο «Καλλικράτης». Όλοι κατανοούμε ότι η χωροταξία της Περιφερειακής και Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν ήταν η αναζήτηση μικρών ή μεγάλων Φέουδων στα οποία κατανεμήθηκε η επικράτεια της Χώρας. 

Η χωροταξία της αυτοδιοικητικής Μεταρρύθμισης αποτυπώθηκε στη δημιουργία δεκατριών μεγάλων Περιφερειακών Αυτοδιοικήσεων και 325 μεγάλων Δήμων στη χώρα, με την πεποίθηση ότι θα είναι ικανοί να συντηρούνται μόνοι τους και να προγραμματίζουν, να σχεδιάζουν και να διοικούν την ανάπτυξη των Τοπικών Κοινωνιών τους. Δυστυχώς όμως το μοντέλο αυτό φαίνεται ότι στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία και σίγουρα πρέπει να γίνουν άμεσα διορθωτικές κινήσεις. Διορθωτικές κινήσεις που θέλουν όμως βαθιές τομές.

Αυτός που θα υλοποιήσει την ανάπτυξη των Τοπικών Κοινωνιών και θα έχει την τιμή και την ευθύνη του κοινωνικού ελέγχου, και της πολιτικής συνεννόησης τόσο σε τοπικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο θα είναι ο Νέος, Μεγάλος και Ισχυρός Δήμος. Ο Μεγάλος Δήμος (όχι όμως με βάση πληθυσμιακά κριτήρια μόνο), που θα πρέπει να έχει την παραγωγική βάση και την οικονομική δύναμη, ως νομιμοποιητικές προϋποθέσεις του πολιτικού του βάρους, ώστε με τις συνακόλουθες οργανωτικές και λειτουργικές υποδομές, να διοικεί και να ελέγχει την ανάπτυξη των Τοπικών Οικονομιών και να μετέχει και να συνδιαμορφώνει τις Περιφερειακές Οικονομίες. 

Το Υπουργείο Εσωτερικών θα πρέπει να επαναπροσδιορίσει την μεταρρύθμιση του «Καλλικράτη» όχι όμως με ένα γονατογράφημα τύπου «Κλεισθένη». Η μεταρρύθμιση της Περιφερειακής και Τοπικής Αυτοδιοίκησης της ανάπτυξης, αποτελεί τη σημαντικότερη υπόθεση στη Χώρα, για να βγει από την κρίση, να βγει από τη στασιμότητα και να επιτρέψει στους πολίτες της να αγωνιστούν για την πορεία της χώρας, στις συνθήκες που δημιουργούν οι κακόβουλες επιθετικές δυνάμεις στο νέο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον.

*O Δημήτρης Τσουφλίδης είναι δημοσιογράφος και έχει διατελέσει πολλά χρόνια υπεύθυνος γραφείων τύπου σε Κρύα Βρύση, Νομαρχία Πέλλας και Αντιπεριφέρεια Πέλλας, έχοντας ζήσει από μέσα την Αυτοδιοίκηση σε πολύ μεγάλο βαθμό. Το άρθρο αυτό γράφτηκε για την ΠΕΛΛΑNEWS λίγο πριν ψηφιστεί ο νέος νόμος «Κλεισθένης 1».