Tα ψυχολογικά οφέλη της εργασίας | PellaNews

Tα ψυχολογικά οφέλη της εργασίας

Το να κατανοήσει ο καθένας μας ποιες είναι οι ψυχολογικές του ανάγκες και πώς αυτές καλύπτονται μέσα από την εργασία μας, είναι βοηθητικό στο να λάβουμε καλύτερες αποφάσεις σε σχέση με τη ζωή μας. Σε ένα εργασιακό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από ολοένα και αυξανόμενη αυτοματοποίηση και συχνή εναλλαγή εργασιακών ρόλων για το άτομο (πλέον είναι πολύ λίγοι οι άνθρωποι που θα κάνουν αποκλειστικά μία εργασία στη ζωή τους), είναι σημαντικό να διερευνήσουμε με ποιους τρόπους η εργασία μας ωφελεί. Συχνά υποθέτουμε λανθασμένα ότι αυτό που εμείς θέλουμε από την εργασία μας είναι το ίδιο με αυτό που θέλουν και οι υπόλοιποι άνθρωποι. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι ο καθένας μας έχει τις δικές του προσωπικές προτεραιότητες και η εργασία εκπληρώνει διαφορετικές ψυχικές ανάγκες και επιθυμίες στον καθένα μας. Μερικές από αυτές είναι οι εξής:

Η εργασία παρέχει φιλίες. Μέσα στο περιβάλλον που εργάζεται το άτομο, συναναστρέφεται με άλλους ανθρώπους με τους οποίους μοιράζεται κοινά ενδιαφέροντα και αντιλήψεις. Ειδικά για ανθρώπους που δυσκολεύονται να δημιουργήσουν έναν  φιλικό κύκλο, για παράδειγμα επειδή είναι πολυάσχολοι ή κοινωνικά αγχώδεις, η εργασία αποτελεί ένα ασφαλές μέρος για τη δημιουργία φιλικών σχέσεων. Από την άλλη, υπάρχουν άνθρωποι που αισθάνονται ότι δεν μοιράζονται σχεδόν τίποτα με άτομα που δεν σχετίζονται με το ίδιο εργασιακό πεδίο με αυτούς και με τον τρόπο αυτό οι συνάδελφοί τους αποτελούν τη «φυλή» στην οποία ανήκουν.

Η εργασία παρέχει μία αίσθηση σταθερότητας όταν το άτομο περνάει προσωπικές  δυσκολίες. Αν το άτομο διανύει μία δύσκολη φάση στη ζωή του, όπως για παράδειγμα ένα διαζύγιο, την ασθένεια ενός συγγενή κλπ., η εργασία λειτουργεί ως ένα σταθερό πλαίσιο στο οποίο το άτομο μπορεί να αποδίδει καλά. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αντλεί μία αίσθηση ικανοποίησης και υποστήριξης.

Η εργασία αποτελεί νοητική πρόκληση. Αν οι προκλήσεις σε επίπεδο σκέψης είναι αυτό που κυρίως κάποιος απολαμβάνει στην εργασία του, τότε η μονοτονία είναι κάτι που θα αποφύγει προκειμένου να μην αισθανθεί ότι «βαλτώνει». Καλό είναι να θυμόμαστε ότι δεν αισθάνονται όλοι οι άνθρωποι την ίδια ανάγκη και για τον λόγο αυτό κάποιοι λειτουργούν καλύτερα σε ένα περισσότερο «ασφαλές» και προβλέψιμο εργασιακό περιβάλλον.

Η εργασία βοηθά στη διατήρηση μιας θετικής ταυτότητας και αυτοαξίας. Αν η αίσθηση του ποιος είμαι και αν αξίζω, αντλούνται αποκλειστικά από την εργασία που κάνω, τότε όταν τα πράγματα πηγαίνουν καλά στην εργασία μου θα νιώθω και εγώ καλά, αν όμως δεν ισχύει αυτό τότε καταρρέει και η εικόνα που έχω για τον εαυτό μου. Αυτή η προβληματική κατάσταση μπορεί να αποφευχθεί υιοθετώντας μία πιο ισορροπημένη άποψη για την εργασία μας, όπως για παράδειγμα «νιώθω ότι εκφράζω τον εαυτό μου, όταν κάνω κάτι συγκεκριμένο στην εργασία μου»

Η εργασία μου παρέχει τα χρήματα για να κάνω τις δραστηριότητες που μου αρέσουν.  Υπάρχουν άνθρωποι που η εργασία τους δεν τους παρέχει ούτε αίσθηση ταυτότητας, ούτε αποτελεί πρόκληση για αυτούς κλπ. Απλώς σηκώνονται το πρωί, πηγαίνουν στη δουλειά, κάνουν αυτό που χρειάζεται να γίνει και μετά περνούν τον υπόλοιπο ελεύθερο χρόνο τους σε δραστηριότητες που οι ίδιοι απολαμβάνουν και εκτιμούν. Τέτοιες μπορεί να είναι η ποδηλασία, η κολύμβηση, η κηπουρική ή ακόμα και οι έξοδοι με τους φίλους τους. Η εργασία παρέχει δηλαδή τους οικονομικούς πόρους ώστε να κάνουν αυτό που τους αρέσει. Μάλιστα, σε αντίθεση με τα άτομα που απολαμβάνουν τις νοητικές προκλήσεις στην εργασία τους, οι άνθρωποι αυτοί δεν κουβαλούν το εργασιακό άγχος στον προσωπικό τους χρόνο, ενώ οι πρώτοι ίσως χρησιμοποιούν την ξεκούραση προκειμένου να μπορέσουν να αποδώσουν καλύτερα στις προκλήσεις της δουλειάς τους.

Η εργασία μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τον κόσμο, τους άλλους ανθρώπους και τον εαυτό μας. Όταν μέσω εργασίας ερχόμαστε σε επαφή με ανθρώπους και καταστάσεις που υπό διαφορετικές συνθήκες δεν θα είχαμε τη δυνατότητα να γνωρίσουμε, τότε αυτό μας βοηθά να μάθουμε καινούρια πράγματα για τον κόσμο και τους ανθρώπους. Για παράδειγμα, αυτό που εμείς το αντιμετωπίζουμε με έναν συγκεκριμένο τρόπο, ένας άλλος άνθρωπος μπορεί να το αντιμετωπίζει με έναν καινούριο για εμάς και εντελώς διαφορετικό από τον δικό μας τρόπο. Έτσι, διευρύνουμε τους ορίζοντές μας και τις δεξιότητές μας.

Η εργασία μας επιτρέπει να συνεισφέρουμε στο γενικό καλό. Για κάποιους ανθρώπους το να κάνουν καλό για τον κόσμο που ζούμε είναι πολύ σημαντικό. Μάλιστα αποτελεί για αυτούς κίνητρο ώστε να υπομένουν συχνά αρκετά αντίξοες συνθήκες, όπως για παράδειγμα οι γιατροί χωρίς σύνορα. Φυσικά, το να έχει κάποιος το κίνητρο να κάνει κάτι καλό για τον κόσμο δεν χρειάζεται να συνδέεται αποκλειστικά με την εργασία του!

Είναι σημαντικό να γνωρίζει ο καθένας από εμάς τι είναι αυτό που αντλεί από την εργασία του και του προσφέρει ικανοποίηση. Όταν οι άνθρωποι συνταξιοδοτούνται, αλλάζουν καριέρα ή η εργασία τους αυτοματοποιείται (π.χ. μέσω ρομποτικής τεχνολογίας στον τομέα των κατασκευών), τότε αυτά τα ψυχολογικά οφέλη που αντλούσε από την εργασία του θα χρειαστεί να βρει τρόπο να τα αντικαταστήσει. Αυτό που ο καθένας κρίνει ως σημαντικό για τον ίδιο, πρέπει να το υπερασπιστεί. Δεν χρειάζεται να επηρεάζεται από τις επιλογές που κάνουν οι άλλοι στη ζωή τους, συγκρίνοντας τον εαυτό του με εκείνους. Τα οφέλη που αντλούμε από την εργασία μας, με την πάροδο των ετών μεταβάλλονται εφόσον και εμείς οι ίδιοι διανύουμε διαφορετικά ηλικιακά στάδια. Σε επίπεδο καριέρας, είναι χρήσιμο να αναλογιστούμε ποιο είναι το μακροπρόθεσμο πλάνο μας και να κάνουμε ότι περνά από το χέρι μας προκειμένου να μεγιστοποιήσουμε αυτό που είναι σημαντικό για εμάς.

Βέχτσαλη Ευαγγελία

Ψυχολόγος

Εθν. Αντίστασης  10, Σκύδρα

23810 82930, litveh@yahoo.gr