Βαριά «καμπάνα» σε 500.000 αδήλωτα αυθαίρετα | PellaNews

Βαριά «καμπάνα» σε 500.000 αδήλωτα αυθαίρετα

Γράφει ο Λάζαρος Καρασαρίδης

Περίπου 2.100.000 αυθαίρετα ακίνητα έχουν δηλωθεί έως τώρα, άλλα 450.000 έχουν δηλωθεί αλλά δεν έχουν τακτοποιηθεί, ενώ πάνω από 500.000 εκτιμάται ότι… ξεφεύγουν της διαδικασίας τακτοποίησης.

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της προηγούμενης κυβέρνησης, όποιο ακίνητο δεν έχει δηλωθεί έως τις 8 Νοεμβρίου, τότε στη συνέχεια θα έχει την… τύχη της κατεδάφισης, καθώς θα θεωρείται παράνομο. Προς το παρόν παραμένει άγνωστο εάν η σημερινή ηγεσία του υπουργείου Ενέργειας δώσει και νέα παράταση.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, από το 2009, οπότε και ξεκίνησε η σχετική διαδικασία με διαδοχικούς νόμους, έχουν τακτοποιηθεί 2.011.697 μικρά ή μεγάλα αυθαίρετα. Το 72% των δηλωθέντων ακινήτων αφορά σε όσα διαθέτουν οικοδομική άδεια και το υπόλοιπο 28% σε αυτά που δεν έχουν καθόλου. Επιπλέον, το 70% αφορά σε ακίνητα εντός σχεδίου και το 30% σε εκτός. Τα περισσότερα ακίνητα δηλώθηκαν με τον τελευταίο νόμο της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ (σχεδόν 1.500.000 αυθαίρετα), ενώ υπάρχουν και 440.000 αυθαίρετα τα οποία βρίσκονται σε αρχικό στάδιο και οι ιδιοκτήτες τους δεν έχουν καταβάλει ούτε το παράβολο ούτε το σχετικό πρόστιμο. Επιπλέον, υπάρχουν χιλιάδες περιπτώσεις όπου οι ιδιοκτήτες τους λόγω οικονομικής στενότητας σταμάτησαν να καταβάλουν τα ποσά των δόσεων (έως 100 δόσεις). Τα συνολικά έσοδα του Πράσινου Ταμείου από τις τακτοποιήσεις των αυθαιρέτων ανέρχονται σε €2,394 δισ., ενώ συνολικά από τις μέχρι σήμερα κλεισμένες υποθέσεις θα εισπραχθούν €3,4 δισ.
Εφόσον δεν υπάρξει παράταση του νόμου για την τακτοποίηση, τότε οι ιδιοκτήτες κινδυνεύουν με πολλαπλάσια πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης ύψους δεκάδων χιλιάδων ευρώ, ενώ ανά πάσα στιγμή θα αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της κατεδάφισης, ιδίως εάν βρίσκονται σε δασικές εκτάσεις, αρχαιολογικούς χώρους και αιγιαλούς. Πάντως, υπάρχει και η εναλλακτική της «αυτο-κατεδάφισης», όπου ο ιδιοκτήτης αποφεύγει τα πρόστιμα και πληρώνει μόνο ένα παράβολο. Εξυπακούεται ότι κανένα μη τακτοποιημένο αυθαίρετο δεν μπορεί να μεταβιβαστεί, ούτε να δηλωθεί στο Κτηματολόγιο. Επιπλέον, βαθύτερα θα βάλουν το χέρι στην τσέπη όσοι τα «νομιμοποίησαν» και θα αναγκαστούν να τα μεταβιβάσουν με συμβολαιογραφική πράξη ή κάνοντας τις σχετικές εγγραφές στο Κτηματολόγιο. Όσοι τα έχουν «νομιμοποιήσει», αυτό θα αναγράφεται στο συμβόλαιο μεταβίβασης στο Κτηματολόγιο με βάση τη βεβαίωση καταλληλότητας από τον πολιτικό μηχανικό και αφού έχει πληρωθεί ή πληρώνεται κανονικά το πρόστιμο. Οι πολιτικοί μηχανικοί, ακόμη και τώρα, συστήνουν στους ενδιαφερομένους να σπεύσουν το συντομότερο δυνατόν, καθώς στο μέλλον καμία μεταβίβαση δεν θα μπορεί να γίνει χωρίς την παροχή πιστοποιητικού νομιμότητας.

Ποιοι πληρώνουν και ποιοι εξαιρούνται

Η παλαιότητα του ακινήτου αποτελεί το κριτήριο διαχωρισμού τόσο ως προς την εξαίρεση όσο και ως προς την επιβολή μειωμένων προστίμων.

Ειδικότερα, υπάρχουν οι εξής 5 κατηγορίες αυθαιρέτων που μπορούν να τακτοποιηθούν με χαμηλότερα πρόστιμα:

1. Οι αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις που είχαν ολοκληρωθεί πριν από τις 9/6/1975 εξαιρούνται οριστικά από την κατεδάφιση με την καταβολή παραβόλου €250 και χωρίς την καταβολή ενιαίου ειδικού προστίμου.

2. Οι αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις οι οποίες είχαν ολοκληρωθεί πριν από τις 31/12/1982 εξαιρούνται οριστικά από την κατεδάφιση με την καταβολή παραβόλου και την καταβολή ενιαίου ειδικού προστίμου.

3. Οι αυθαιρεσίες μικρής κλίμακας εξαιρούνται οριστικά από την κατεδάφιση με την καταβολή παραβόλου 250 ευρώ και χωρίς την καταβολή ειδικού προστίμου (εξωτερική μόνωση, μικρή μεταβολή των διαστάσεων μπαλκονιών, αλλαγή διαστάσεων και θέσης ανοιγμάτων, βόθροι και δεξαμενές νερού, αποθήκες έως 15 τ.μ., πρόχειρες κατασκευές κ.ά.).

4. Οι αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις οι οποίες έγιναν μετά την 1/1/1983. Οι κατασκευές αυτές τακτοποιούνται και εξαιρούνται οριστικά από την κατεδάφιση με την καταβολή αντίστοιχου παραβόλου και την καταβολή ειδικού προστίμου, εφόσον δεν παραβιάζονται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 40% τα πολεοδομικά μεγέθη κάλυψης και δόμησης, αλλά και μεγαλύτερο του 20% το πολεοδομικό μέγεθος του ύψους που προβλέπονται από τους όρους δόμησης της περιοχής ή αυτούς που ίσχυαν κατά τον χρόνο έκδοσης της οικοδομικής άδειας και δεν υπερβαίνουν τα 250 τ.μ. για χρήση κατοικίας ανά ιδιοκτησία και μέχρι τα 1.000 τ.μ. κτιρίου συνολικά, καθώς και τα 1.000 τ.μ. για τις λοιπές χρήσεις.

5. Οι αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις, που δεν ανήκουν σε μία από τις προαναφερόμενες κατηγορίες, τακτοποιούνται για 30 έτη με την καταβολή αντίστοιχου παραβόλου και την καταβολή ειδικού προστίμου. Επιτρέπεται η μεταβίβαση και η σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ’ αυτών μετά την υπαγωγή τους. Οι κατασκευές αυτές μπορεί να εξαιρεθούν οριστικά της κατεδάφισης με την αγορά Συντελεστή Δόμησης όταν δημοσιευθεί η σχετική Υπουργική Απόφαση.