Έφηβοι και διαδίκτυο | PellaNews

Έφηβοι και διαδίκτυο

Γράφει η Βέχτσαλη Ευαγγελία*

Σε έρευνα που έγινε στην Αμερική το 2018, ζητήθηκε από τους γονείς των εφήβων να δηλώσουν τα περισσότερο φλέγοντα ζητήματα με τα οποία προβληματίζονταν. Αυτό που απασχολούσε περισσότερο τους γονείς ήταν η υπερβολική χρήση της τεχνολογίας -σε ποσοστό 53% (ο σχολικός εκφοβισμός: 45%, θέματα ψυχικής υγείας: 36% και τέλος διαζύγιο των γονέων: 35%). Φαίνεται να υπάρχει μια «στροφή» στις ανησυχίες των γονέων συγκριτικά με τις προηγούμενες δεκαετίες (βασικός προβληματισμός των οποίων ήταν η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, τα ναρκωτικά κλπ). Πλέον οι γονείς προβληματίζονται έντονα για την επιρροή που ασκεί το διαδίκτυο μιας και πρόκειται για κάτι το οποίο δεν γνωρίζουν αρκετά καλά και μοιάζει να είναι ανεξέλεγκτο. Το «οικογενειακό κλίμα» έχει διαβρωθεί από την τεχνολογία με τους εξής τρόπους:

• Οι γονείς συνήθιζαν να καθυστερούν την έκθεση των εφήβων σε πληροφορίες «ενηλίκων», κρίνοντας την αντίστοιχη ετοιμότητα του παιδιού τους. Π.χ. «θα μιλήσουμε για αυτό το θέμα όταν μεγαλώσεις περισσότερο». Πλέον, αυτό παύει να ισχύει μιας και με το ίντερνετ οι νεαροί έφηβοι μπορούν να μάθουν οτιδήποτε θελήσουν με ένα «κλικ»

• Οι γονείς μπορούσαν να είναι καθησυχασμένοι ότι το έφηβο παιδί τους βρίσκεται στο σπίτι και είναι ασφαλές. Το ίντερνετ δίνει τη δυνατότητα στον έφηβο να «σερφάρει» σε ποικίλες ιστοσελίδες και να κάνει πράγματα που οι γονείς δεν μπορούν να γνωρίζουν

• Οι σχολικές εργασίες και το διάβασμα γίνονταν στην ησυχία του δωματίου του εφήβου. Πλέον με το ίντερνετ, η προσοχή του εφήβου διασπάται εύκολα από τον εντυπωσιακό κόσμο που προσφέρει το διαδίκτυο με αποτέλεσμα να  «ξεχνάει» να ασχοληθεί με τις βαρετές σχολικές ασκήσεις

Παρά τους πιθανούς κινδύνους που ελλοχεύουν στον κόσμο του διαδικτύου, οι γονείς μπορούν να αναλάβουν δράση θέτοντας συγκεκριμένους στόχους, οδηγίες και βοηθώντας τον έφηβο να μάθει να αξιολογεί αυτό που βλέπει στο ίντερνετ. Ειδικότερα:

1. ΣΤΟΧΟΙ

Ως γονείς, εκπαιδεύστε τους εφήβους ώστε να αποκτήσουν ικανότητα πλοήγησης στο διαδίκτυο, προκειμένου να γνωρίζουν πώς να αναζητούν πληροφορίες τόσο κοινωνικού όσο και εκπαιδευτικού ενδιαφέροντος. Επιπλέον, επιβλέψτε τη δραστηριότητά τους αυτή για να βεβαιωθείτε για την ασφάλειά τους. Πολλές ιστοσελίδες ζητούν προσωπικές πληροφορίες, όπως κωδικούς κλπ, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι κίνδυνοι από τη χρήση του διαδικτύου. Ο έφηβος θα πρέπει να μάθει να αναγνωρίζει τυχόν προειδοποιητικά σημάδια που παραπέμπουν σε κακόβουλο λογισμικό. Τέλος, είναι σημαντικό να μάθουν οι έφηβοι ότι η χρήση του διαδικτύου πρέπει να εξισορροπείται και με δραστηριότητες στην πραγματική ζωή. Αυτή η ισορροπία ανάμεσα στην τεχνολογία και τη διέξοδο στην διασκέδαση και την παραγωγικότητα είναι πολύ σημαντική.

2. ΟΔΗΓΙΕΣ

Κάποιες χρήσιμες οδηγίες είναι οι εξής: 

Σε καθημερινή βάση θα υπάρχει συζήτηση με όλα τα μέλη της οικογένειας χωρίς να είναι ανοιχτή κάποια οθόνη. 

Εκτός από τις δραστηριότητες της καθημερινής σας ζωής, συζητείστε για ενδιαφέροντα πράγματα που έχετε συναντήσει στο ίντερνετ.

Όταν μαθαίνετε κάτι καινούριο για το οποίο δεν γνωρίζετε πολλά πράγματα, χρησιμοποιείστε οικογενειακώς το ίντερνετ προκειμένου να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για αυτό.

Μην επιτρέπετε στους εφήβους να κοιμούνται μαζί με το smart phone. Χρειάζονται ύπνο ήρεμο και χωρίς διακοπές από ειδοποιήσεις και μηνύματα.

Επισκεφτείτε ασφαλείς ιστοσελίδες, ενεργοποιείστε προγράμματα προστασίας από κακόβουλο λογισμικό και αποκλείστε ιστοσελίδες που ζητούν προσωπικές πληροφορίες χωρίς εμφανή λόγο.

Ως γονείς μην «ποστάρετε» σε κοινωνικά μέσα δικτύωσης πληροφορίες για τις οποίες θα μετανιώσετε σε μερικά χρόνια. Το ίδιο ισχύει και για τους εφήβους. Προβληματίστε τους λέγοντάς τους «πώς θα σου φανεί αυτό που ανέβασες στο ίντερνετ, σε πέντε χρόνια από τώρα;»

Συμβουλέψτε τους εφήβους να μην απαντούν σε μηνύματα όταν είναι  αναστατωμένοι ή θυμωμένοι.

Πείτε τους να σας ενημερώνουν αν συμβεί κάτι στο ίντερνετ και τους έκανε να αισθάνονται ότι απειλούνται.

Ειδοποιείστε τον έφηβο ότι θα ελέγχετε ανά διαστήματα το τηλέφωνό του προκειμένου να βεβαιωθείτε ότι είναι ασφαλής.

3. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Καλλιεργείστε την κριτική ικανότητα του εφήβου προκειμένου να μπορεί να αξιολογεί μόνος του την εμπειρία της χρήσης του διαδικτύου. Πρέπει να μάθει να αναρωτιέται «για ποιο λόγο κάποιος έχει ποστάρει αυτή την πληροφορία; Είναι για να με διασκεδάσει, να με κινητοποιήσει, να με εκμεταλλευτεί οικονομικά, να με εκπαιδεύσει;». Αυτού του είδους η σκέψη θα διδάξει στον έφηβο να εντοπίζει τον σκοπό που υπάρχει πίσω από την οποιαδήποτε πληροφορία συναντά στο ίντερνετ. Επίσης ο έφηβος πρέπει να αναρωτιέται για την αξιοπιστία της διαδικτυακής πληροφόρησης. «πόσο πιθανό, απλουστευτικό, σαγηνευτικό ή πολύ καλό για να είναι αληθινο;», «με ποιο τρόπο μπορώ να χρησιμοποιήσω τη συγκεκριμένη πληροφορία; Σε τι θα μου χρειαστεί;»

 

Κλείνοντας, είναι σημαντικό να αντιληφθούν οι γονείς ότι η αποδοχή της τεχνολογίας αποτελεί πλέον μονόδρομο στη σύγχρονη εποχή. Πρόκειται για έναν εντυπωσιακό κόσμο πληροφόρησης και διάδρασης που κρύβει ταυτόχρονα και αρκετούς κινδύνους. Πρέπει να μάθουν τα έφηβα παιδιά της οικογένειας πώς να αποκομίζουν τα οφέλη αυτής της τεχνολογίας και πώς να μειώνουν στο ελάχιστο δυνατό τα ρίσκα από τη χρήση της.

 

 

 

Βέχτσαλη Ευαγγελία

Ψυχολόγος