Παρουσίαση βιβλίου του Βασίλη Πόπτση "Από δυο χωριά… Περίκλεια και Λαγκαδιά" | PellaNews

Παρουσίαση βιβλίου του Βασίλη Πόπτση "Από δυο χωριά… Περίκλεια και Λαγκαδιά"

Είναι το πρώτο – παρθενικό συγγραφικό έργο του θεολόγου καθηγητή του Γυμνασίου Νέου Μυλοτόπου Βασίλη Πόπτση, καταγόμενου από τα δυο χωριά: Περίκλεια και Λαγκαδιά της Αλμωπίας.

Ο συγγραφέας χρειάσθηκε να αναζητήσει επίμονα και υπομονετικά από τους κατοίκους της περιοχής πληροφορίες για μια παλαιότερη εποχή που δεν είχε ζήσει και δε γνώριζε ο ίδιος. Οι διηγήσεις που άκουσε τον οδήγησαν σε άγνωστα και ανεξερεύνητα ως τότε μονοπάτια μιας πλούσιας παράδοσης και ιστορίας.

Έτσι του γεννήθηκε η επίμονη ιδέα, ότι όλος αυτός ο θησαυρός, ιστορικός και λαϊκός, για να μην τον καταπιεί ο χρόνος, έπρεπε να αποθησαυριστεί και να διασωθεί. Το ευτύχημα για τα δυο χωριά, είναι ότι βρήκε πρόθυμη ανταπόκριση γύρω του, βρήκε γόνιμο έδαφος και προέκυψε το πρώτο του πνευματικό προϊόν, το βιβλίο: ΑΠΟ ΔΥΟ ΧΩΡΙΑ – ΠΕΡΙΚΛΕΙΑ ΚΑΙ ΛΑΓΚΑΔΙΑ.

Το τόνισα στην παρουσίαση του βιβλίου και το πιστεύω, πως αυτού του είδους τα βιβλία δεν αποτελούν ένα κοινό συγγραφικό εγχείρημα, αλλά τα θεωρώ ως πνευματικό ακροβατικό τόλμημα.

Όταν καταγράφεις την ιστορία ενός γνωστού γεγονότος ή μια πόλεως, ανατρέχεις στην βιβλιογραφία και τις πηγές και όρεξη νά’χεις να γράφεις.  Όταν όμως έχεις να γράψεις την ιστορία ενός χωριού, όπως λ.χ. της Περίκλειας, και της Λαγκαδιάς, τα πράγματα αλλάζουν δραματικά. Οι ιστορικές πληροφορίες και αναφορές περιορίζονται στο ελάχιστο και είναι δυσεύρετες και δυσδιάκριτες. Οι μνήμες του χωριού, πολύτιμες μεν, αλλά ελεγχόμενες τόσο για την αυθεντικότητα και την αξιοπιστία τους, όσο και για την αντικειμενικότητά τους, καθιστούν το έργο του ερευνητή ιδιαίτερα περίπλοκο και πολύπλοκο και σε πολλές περιπτώσεις αδύνατο.  

Δεν βρίσκεις πάντα τα στόματα πρόθυμα για κουβέντα, ειδικά για γεγονότα κοντινά και νωπά, όπως λ.χ. ο Εμφύλιος όπου οι πληγές είναι ακόμα ανοιχτές και η αναμόχλευσή τους είναι διαδικασία οδυνηρή.

Κάποιες φορές βρίσκεις τα στόματα των πληροφοριοδοτών σου ερμητικά κλειστά.

-Τι τα θέλεις τώρα όλα αυτά, δάσκαλε; Περασμένα, ξεχασμένα…

Άλλοτε βρίσκεις τα στόματα διάπλατα ανοιχτά, αλλά με την απόλυτη ρητή εντολή και συνταγή:

-Θα σου τα πω, αλλά θα τα γράψεις όπως σου τα λέω. Γιατί τα πράγματα έγιναν μόνο όπως τα ξέρω εγώ …

Όταν πάρεις την ίδια διαβεβαίωση από 5-6 πληροφοριοδότες σου, τρέχεις ύστερα και δε φτάνεις για να βρεις την άκρη.   

Ο Συγγραφέας από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου διαπιστώνει την συνεχή παρουσία ανθρώπινης δραστηριότητας στην περιοχή της Περίκλειας, της Λαγκαδιάς και όλης της Αλμωπίας από τη Νεολιθική περίοδο, την εποχή του Χαλκού, του Σιδήρου, των ελληνιστικών χρόνων, των ρωμαϊκών, των βυζαντινών και φυσικά των μετέπειτα ιστορικών περιόδων έως τις ημέρες μας.

Τα δυο χωριά είναι σχεδόν συνέχεια το ένα από το άλλο, με 1,5 χιλιόμετρο κενό, είναι από τα ωραιότερα βλαχοχώρια του Πάικου, πνιγμένα στη βλάστηση, στην ιστορία και την λαϊκή παράδοση, με φιλόξενους και φιλότιμους ανθρώπους. Με δυο εκκλησίες από τις αρχαιότερες στην Αλμωπία, την Αγία Παρασκευή (1862) στην Περίκλεια και τους Αγίους Αναργύρους (1865) στην Λαγκαδιά, αγιογραφημένες από ονομαστούς Κρουσοβίτες αγιογράφους και με συμμετοχή των κατοίκων τους στον Μακεδονικό Αγώνα δυναμική και πολυπρόσωπη, με πρωταγωνιστή τον ηρωικό Παπα-Νώε από την Λαγκαδιά.  

Το παλιό όνομα της Περίκλειας ήταν Μπέρισλαβ = τόπος που ανήκε σε γαιοκτήμονα της περιοχής με το όνομα Μπέρισλαβ (ένδοξος). Της Λαγκαδιάς ήταν Λούγκουντσα = σλαβική απόδοση της αρωμουνικής Λουγκουσοάρα = στενόμακρη χλοώδης κοιλάδα    (αρωμ. λούγκα και λούγκου  =  κοιλάδα, λαγκάδι, λαγκαδιά,  σλαβ. λόκα, λόκβα).

Αναζητώντας την ιστορία των Βλάχων της Περίκλειας, της Λαγκαδιάς και της ευρύτερης περιοχής του Πάικου, ο Βασίλης Πόπτσης, διαπιστώνει ότι για χρόνια παίζονταν επικίνδυνα παιχνίδια πολιτικής στην πλάτη των κατοίκων, όσον αφορά την καταγωγή  και το γλωσσικό τους ιδίωμα, και ενισχύονταν ποικιλότροπα η ύπουλη προπαγάνδα και η κακόβουλη εκμετάλλευση της δικής μας ιστορικής άγνοιας, αμέλειας και απραξίας, ιδιαίτερα από τους Ρουμάνους.

Πρόκειται για καλογραμμένο έργο, προσεγμένο στη διατύπωση και εξαιρετικά μεθοδευμένο στην ταξινόμηση του αξιόλογου ιστορικού και παραδοσιακού του υλικού. Προσελκύει το ενδιαφέρον του αναγνώστη από την πρώτη σελίδα,  

Ο συγγραφέας, με απόλυτο σεβασμό στον τόπο και στο χρόνο, στα πρόσωπα και στα γεγονότα, παρουσιάζει τη ροή της τοπικής ιστορίας, το ρόλο της Εκκλησίας, της εκπαίδευσης και της κοινοτικής οργάνωσης, μέσα από τις εξελίξεις της εποχής.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα πολύτιμα στοιχεία και οι πληροφορίες για τον πολιτισμό, τη λαϊκή παράδοση και την γλωσσική ιδιαιτερότητα της περιοχής.

Το βιβλίο είναι τεκμηριωμένο και βασισμένο σε αρχεία και μνήμες προγόνων, γραπτές και προφορικές, συνοδεύεται από αξιόλογο φωτογραφικό υλικό, πίνακες και ιστορικά έγγραφα και κλείνει με πλούσια βιβλιογραφία.

Το βιβλίο εκδόθηκε με τη φροντίδα και τη δαπάνη του Πολιτιστικού Συλλόγου Περίκλειας «Η Αγία Παρασκευή» και παρουσιάσθηκε από τον Ιωάννη Παπαλαζάρου, εκπαιδευτικό-συγγραφέα, το βράδυ του Σαββάτου 25 Ιουλίου, μετά τον Εσπερινό της Αγίας Παρασκευής, που είναι η Προστάτις και Πολιούχος της Περίκλειας.

    Ιωάννης Παπαλαζάρου