Συναισθηματική υπερφαγία...Όταν τρώμε αυτό που νιώθουμε | PellaNews

Συναισθηματική υπερφαγία...Όταν τρώμε αυτό που νιώθουμε

Γράφει η Πετρούλα Ιλιάδου*

Γιατί πολλές φορές τρώμε χωρίς απαραίτητα να πεινάμε? Γιατί δεν σταματάμε ενώ έχουμε χορτάσει?

Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο πως όταν βρισκόμαστε κάτω από έντονο άγχος και δυσφορία κατευθυνόμαστε προς το ψυγείο. Στην ουσία δηλαδή ψυχολογικές καταστάσεις μας οδηγούν στην υπερφαγία . Θα μπορούσε κανείς να πει πως τρώμε τα προβλήματα μας και το άγχος μας. Άλλοι τρώνε από πλήξη και ανία, άλλοι επειδή βιώνουν μία στεσογόνα κατάσταση, άλλοι επειδή αισθάνονται θυμό ή εκνευρισμό, άλλοι επειδή έχουν ανησυχία και υπερένταση, άλλοι επειδή έχουν ενδοοικογενειακά προβλήματα ή προβλήματα σχέσεων, άλλοι επειδή στερούνται αξίες και αγαθά, άλλοι επειδή είναι μόνοι...Είναι στην πράξη ένας τρόπος διαφυγής από τα προβλήματα μας, να γεμίσουμε το κενό μας και να κάνουμε ένα κατά τη γνώμη μας δώρο στον εαυτό μας. Η δυσκολία μας να διαχειριστούμε τα συναισθήματα μας, όπως αυτό του άγχους, του θυμού, της θλίψης, μας οδηγούν στο φαγητό προκειμένου να αντέξουμε.

Ωστόσο η συχνότητα και η ένταση με την οποία κάποιος καταφεύγει στην υπερκατανάλωση έχει καθοριστική σημασία για την συνολική ψυχολογική του κατάσταση και εικόνα του. Συναισθηματική αλλά και σωματική υγεία σε απειλή.

Μιλάμε δηλαδή για μία μορφή συναισθηματικής πείνας.  Αυτού του είδους η πείνα είναι ξαφνική, απότομη και παρορμητική. Συνήθως νιώθουμε την ανάγκη να φάμε κάτι πολύ συγκεκριμένο και ανθυγιεινό. Το καταναλώνουμε γρήγορα, κάτι που δείχνει και έλλειψη απόλαυσης, και πραγματικά είναι πολύ δύσκολο να σταματήσουμε. Ουσιαστικά τρώμε με βουλιμία, μηχανικά και από συνήθεια και χωρίς να συνειδητοποιούμαι τι καταναλώσαμε και κυρίως πόσο. Από μαρτυρίες ανθρώπων προκύπτει μία φράση ‘ νιώθω να χάνω τον έλεγχο’.

Ωστόσο ένα τέτοιο επεισόδιο δεν τελειώνει μόνο με την υπερκατανάλωση.  Τα συναισθήματα που ακολουθούν είναι αρνητικά και προκαλούν έντονη δυσφορία.  Τα βασικότερα είναι αυτό της θλίψης και των ενοχών. Θλίψη για την αδυναμία διαχείρισης, για την απώλεια ελέγχου, και για την κατάσταση στην οποία έχουμε υπεισέλθει. Ενοχή γιατί νιώθουμε το μέγεθος της ευθύνης μας. Το χρεώνουμε στον εαυτό μας και τον κατηγορούμαι για την αδυναμία του. Επίσης, είναι συνηθισμένο να βιώνουμε και απέχθεια για το σώμα μας και την εμφάνιση μας. Για τον λόγο μετά από ένα ισχυρό επεισόδιο υπερφαγίας είμαστε αποφασισμένοι να ξεκινήσουμε μία δίαιτα. Στην πραγματικότητα όμως αυτό που συμβαίνει είναι το ένα επεισόδιο να διαδέχεται το άλλο. Μοιάζει σαν ένας φαύλος κύκλος.

Αλλαγές που δρουν ευεργετικά

Οργανώστε την αποθήκη σας.  Αν για παράδειγμα γνωρίζετε ότι τρώτε πατατάκια ή πίτσα ή κόκα κόλα κλπ. με βουλιμία και χωρίς έλεγχο δείξτε έτοιμοι να ξεφορτωθείτε ή να περιορίσετε τις ποσότητες αυτών των τροφών στο σπίτι σας.

Κρατήστε ημερολόγιο. Αποκτήστε την συνήθεια να καταγράφετε τι, πότε και πόσο τρώτε. Επίσης προσπαθήστε να αναγνωρίσετε τα συναισθήματα σας τη στιγμή που πρόκειται να καταναλώσετε την πολυπόθητη τροφή. Με τον τρόπο αυτό θα εντοπίσετε τις καταστάσεις και τα συναισθήματα που σας οδηγούν στην υπερφαγία.

Μείνετε απασχολημένοι. Είναι σημαντικό να εντοπίσουμε το συναίσθημα μας διότι η πείνα μας είναι συναισθηματική. Αν για παράδειγμα νιώθετε μόνοι προσπαθήστε να αλλάξετε τον τρόπο που σκέφτεστε. Αντί να καταφύγετε στο φαγητό καλέστε ένα φίλο σας στο τηλέφωνο ή οργανώστε μαζί του έναν περίπατο. Κρατήστε με λίγα λόγια τον εαυτό σας απασχολημένο κάθε φορά που έχετε την ανάγκη να κάνετε ένα διατροφικό ατόπημα.

Εντάξτε δράσεις στη ζωή σας. Για παράδειγμα διαβάστε ένα ωραίο βιβλίο, απολαύστε και εκμεταλλευτείτε τη δύναμη της μουσικής, περπατήστε όμορφες διαδρομές, μαγειρέψτε, κοινωνικοποιηθειτε και γενικά δράστε, κάνοντας ότι αγαπάτε, τη στιγμή ακριβώς που έχετε την έντονη επιθυμία για φαγητό. Έρευνες σημειώνουν πως αν περάσει το σημείο της συναισθηματικής κορύφωσης έχουμε καταφέρει και να αποφύγουμε την υπερφαγία.

Γυμναστείτε και κοιμηθείτε καλά. Με τη γυμναστική τα επίπεδα του άγχους μειώνονται αφήνοντας χώρο στα ευχάριστα και θετικά συναισθήματα να ξεδιπλωθούν. Επίσης η άσκηση έχει συνδεθεί και με την επιθυμία να συνεχίσουμε να φροντίζουμε την φυσική μας κατάσταση. Με τον τρόπο αυτό θα αναζητήσουμε να φάμε κάτι θρεπτικό. Ο καλός ύπνος με τη σειρά του μας προσφέρει ευεξία και καλή διάθεση. Κατ’ επέκταση όταν έχουμε καλή διάθεση και θετικά συναισθήματα είμαστε σε θέση να διαχειριζόμαστε τα όσα προκύπτουν, μειώνοντας τον κίνδυνο να καταφύγουμε στην υπερφαγία.

* Ψυχολόγος